اول از همه از موتور معروف 4G63 شروع میکنم که تقریبا میشه گفت پرطرفدار ترین و مهم ترین موتور میتسوبیشی تا به امروز بوده! و تقریبا معرف حضور تمام اساتید هست.

4G63
این موتور یکی از معروف ترین و کاربردی ترین موتور های میتسوبیشی هستش که ورژن های مختلفش روی خیلی از ماشین ها نصب شده.
اگه بخوایم ماشین هایی که این موتور رو داشتن نام ببریم به این نتیجه میرسیم که تقریبا 50 ٪ ماشین های جهان این موتور رو داشتن.
از سال 1982 تا 2007 یعنی 25 سال این موتور تولید شده ولی هر سال ورژنش عوض شده و گاهی هم تغییرات کلی داشته.
ولی همگی 1997 سی سی (2000) بودن

8 سوپاپ تک میل سوپاپ SOHC
مدل کاربراتوری این موتور 102 اسب و مدل انژکتوری 125 اسب (این دقیق نیست) قدرت دارن.
این همون موتور نسل 6 گالانت GLS و سوپر سالن هستش.

16 سوپاپ تک میل سوپاپ SOHC
کاربراتوری 110 اسب و انژکتوری 135 اسب هستش
همون موتور نسل 7 گالانت GLS و سوپر سالن هستش.

16 سوپاپ و دو میل سوپاپ DOHC
فقط انژکتوری هستش و 145 اسب قدرت داره.
روی مدل ها و ماشین های مختلف نسبت تراکم تغییر کرده و قدرتش از 135 اسب هست تا 160
یک مدل تیونینگ شرکت AMG هم داره که 170 اسب قدرت داره.
این موتور هم روی گالانت نسل 6 GTI و هیوندای سوناتا 94 و.... بوده

16 سوپاپ و دو میل سوپاپ DOHC توربو
ورژن اولش یا همون 1G که تراکمش 7.8 هستش و 197 اسب بخار قدرت داره و توربو TDO4 داره که روی گالانت نسل 6 VR4 بوده. از نقاط ضعف این موتور رینگ و پیستونها بوده که در نسل دوم اصلاح شدند.
ورژن دوم یا 2G که تراکمش 8.5 هستش 220 اسب قدرت داره و توربو TDO4 (توی سایت تیونینگ تالک اشتباها TDO5 نوشتم ولی درستش TDO4 هستش) داره و کانال های آب و... تغییر کرده و بهتر خنک میشه و پورت های سرسیلندر کوچکتر شده و سرعت خروج دود بیشتره و لگ کمتری داره. مانیفولد دود و هوا هم تغییر کرده و اصلاح شده. این مدل بیشتر روی اکلیپس نسل 2 بوده. از نقاط ضعف نسل دوم یاتاقانها هستند که زود مستهلک میشوند.
اما...
در اوو 3 این موتور با این شکل و شمایل به پرقدرت ترین حالت خودش رسید.
تراکم به 9 رسیده و توربو TDO5H -16G (همون توربو TDO5 بزرگ با پره های دوبل و...) داره و انژکتور ها هم به حجم 510 سی.سی با نازل دوتایی هستند. باز هم نسبت به ورژن های قبل تغییراتی در سر سیلندر داشته و خلاصه قدرتش به 266 اسب رسیده.
البته این وسط چند تا ورژن دیگه هم هست که برای یک مدل خاص تغییر کرده اند. چون این موتور هر سال تغییر کرده و اصلاح شده دیگه آمارش از دست در رفته.
این هم یک نمونه از موتور 4G63T مربوط به اوو 3


Click here to view the original image of 640x480px.
مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ

بعد از اوو 3 و گالانت نسل 7 یعنی بعد از سال 1996 موتور 4g63 کاملا قرینه شد. یعنی از این سال به بعد روی همه ی مدل ها و ماشین ها گیربکس سمت راست و تسمه تایم سمت چپ موتور قرار گرفت.

یه تعداد ماشین نام ببرم که این موتور رو داشتن یکم بخندیم:

1982–1990 Mitsubishi Starion
1983-1998 Mitsubishi Chariot
1988 Mitsubishi Cordia
1988 Mitsubishi Tredia
1989–1992 Mitsubishi Galant
1990–1999 Mitsubishi Eclipse
1993–1998 Mitsubishi Montero
1994–1998 Mitsubishi RVR
1994–1998 Mitsubishi Delica
1992–2006 Mitsubishi Lancer Evolution
2001–2006 Mitsubishi Airtrek
2004–present Brilliance BS6
1983–1992 Dodge Colt Vista
1989-1992 Eagle Vista Wagon
1990–1998 Eagle Talon
1990–1994 Plymouth Laser
1996–1999 Proton Perdana

به غیر از این ها چندین مدل از هیوندای و ماشین های چینی هم این موتور رو داشتن.
مثل همون سوناتا 94 که اشاره کردم و ون دلیکا و....

----------------------------------------------------------------

4G15
1468 سی سی و 12 سوپاپ
این همون موتور لنسر 92 و 90 و پروتون ویرا هست
با کاربراتور قدرتش حدود 81 اسب هستش. (متاسفانه تو مراجع هیچ کدوم زیاد در مورد ورژن های کاربراتوری موتور ها بحث نشده و همه جا سخن از انژکتور هست و قدرت و گشتاور مدل های کاربراتوری جایی نوشته نشده)
مدل انژکتوری دارای انژکتور با پاشش چند نقطه ای MPFI است و 92 اسب بخار قدرت داره.

بعضی از دوستان فکر میکنن حجم این موتور 1584 سی سی هست که این اشتباهه. اون موتور 1600 بوده که روی مدلهای بالاتر نصب میشده.

این موتور در سال 2005 با زمان بندی متغیر سوپاپ MIVEC هم ارائه شده و قدرتش 109 اسب بخار هستش.

مدل توربو هم داره (4G15T) که قدرتش 147 اسب بخار در دور 6000 و گشتاور 210 نیوتون متر در دور 3500 هستش.
در جای دیگه ای هم به قدرت 163 اسب بخار اشاره شده البته با تغییراتی در سیستم اگزوز و هدرز و...

و در آخر هم ماشین هایی که از این موتور بهره می بردن:

Mitsubishi Colt
1995-2002 Mitsubishi Mirage (US)
Mitsubishi Lancer
Mitsubishi Dingo
Dodge Colt
Eagle Summit
Hyundai Excel
Proton Saga/Iswara
Proton Satria/Wira

---------------------------------------------------------------------

6A12
این موتور هم تنوع زیادی داره.

حجمش 1998 سی سی و 6 سیلندر خورجینی هستش.
همه ی مدل ها تا اونجایی که تو مراجع نوشته شده انژکتوری بوده.

اولین ورژن: 24 سوپاپ تک میل سوپاپ SOHC
تراکم های مختلف داره :
9.5 به 1
10 به 1
10.4 به 1
پیک قدرت: 143-148 اسب بخار در دور 6000-6750
پیک گشتاور: 179-181 نیوتون متر در دور 4000-4500

استفاده شده در:
1992–1996 Mitsubishi Galant/Eterna/Emeraude
Mitsubishi Diamante 1992-1994

ورژن بعدی:
24 سوپاپ با دو میل سوپاپ DOHC
تو این ورژن برنامه ریزی ECU هم تغییر کرده و اسپرت تر شده
تراکم 10 به 1
مدل 1994:
بیشترین قدرت: 170 اسب بخار در دور 7000
بیشترین گشتاور: 191 نیوتون متر در دور 4000

مدل 1996:
بیشترین قدرت: 177 اسب بخار در دور 7000
بیشترین گشتاور: 191 نیوتون متر در دور 4000

استفاده شده در:
1994–2002 Mitsubishi FTO
1992–96 Mitsubishi Galant/Eterna/Emeraude
1999-Present Proton Perdana
2005-2009 Proton Waja Chancellor
این مورد آخر همون پروتون ایمپین خودمونه.
و نکته ی بعدی این که گالانت نسل 7 مشکی آقا کاوش هم همین ورژن موتور روشه


این موتور با زمانبندی متغیر سوپاپ MIVEC هم ارائه شده
تراکم 10 به 1
بیشترین قدرت: 197 اسب بخار در دور 7500
بیشترین گشتاور: 200 نیوتون متر در دور 6500

1994–2002 Mitsubishi FTO
1993–1995 Mitsubishi Galant
1999–2002 Mitsubishi Galant

و در آخر هم 6A12TT
24 سوپاپ با دو میل سوپاپ DOHC و تویین توربو
تراکم 8.5 به 1
بیشترین قدرت: 237 اسب بخار در دور 6000
بیشترین گشتاور 306 نیوتون متر در دور 4000
این موتور تویین توربو شاید قدرتش نسبت به حالت اتمسفریک و اسم 6 سیلندر و تویین توربو کم به نظر بیاد ولی به راحتی قابل ارتقاء هستش.
.

این هم یک نمونه موتور 6A12TT

Click here to view the original image of 640x480px.
مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ

و این هم تعدادی از مدلهایی که این موتور روش نصب شده:
1992–1996 Mitsubishi Galant VR-4
1992–96 Mitsubishi Eterna XX-4/GT

-----------------------------------------------------------------

4G92
این موتور روی لنسر نسل 6 (همین لنسر های خودمون) نصب بوده
موتور 4 سیلندر به حجم 1.6 لیتر (1597 سی.سی) و 16 سوپاپ و تک میل سوپاپ هستش.
یکی از ورژن هاش تک میل سوپاپ SOHC با تراکم 10 به 1 هستش
83kW (113 PS; 111 bhp) @ 6,000 rpm & 137 N·m (101 ft·lbf) @ 5,000 rpm
69 kW (94 PS; 93 bhp) @ 5,500 rpm & 135 N·m (100 ft·lbf) @ 4,000 rpm
تفاوت این دو توی میل سوپاپ هاشون هست.

ورژن دیگه دو میل سوپاپ DOHC با تراکم 11 به 1
Maximum Output - 108 kW (147 PS; 145 bhp) @ 7000 rpm
Maximum Torque - 149 N·m (110 ft·lbf) @ 4500 rpm

و ورژن بعدی که من واقعا عاشقش شدم دارای سیستم زمان بندی متغیر سوپاپ ها MIVEC هستش.
که میتونه یکی از بهترین انتخاب ها برای دوستان لنسر بازی باشه که قدرت زیاد میخوان ولی حوصله ی تحمل دردسر های توربو رو ندارن.
این موتور مثل موتور های V-TEC هوندا یکی از بهترین و پر قدرت ترین موتور های 1.6 لیتری هستش که تا حالا تولید شده.
دو میل سوپاپ DOHC و با تراکم سیلندر 11 به 1
Maximum Output - 128 kW (174 PS; 172 bhp) @ 7,500 rpm
Maximum Torque - 167 N·m (123 ft·lbf) @ 7,000 rpm

همونطوری که میبینید بیشترین گشتاور این موتور روی دور 7000 هستش. یعنی در مجموع گشتاور کمی داره ولی قدرت و شتابش فوق الاده هستش

حکمت سیستم زمانبندی متغیر سوپاپ ها اینه:
همونطور که میدونید میل سوپاپ Race میتونه با هزینه ی نسبتا کمی قدرت بسیار زیادی به موتور بده. ولی ماشینی که میل سوپاپ Race داره دیگه نمیشه ازش توی شهر استفاده کرد و فقط به درد مسابقات میخوره چون در دور آرام موتور فوق العاده بد کار میکنه و موتور ریپ میزنه و برای این که ریپ نزنه باید دور آرام رو به جای 850 - 900 روی 2000 - 2500 تنظیم کرد که این یعنی مصرف سوخت بسیار زیاد و بی مصرف شدن ماشین برای استفاده ی شهری. در عین حال رانندگی در ترافیک شهری هم سختتر میشه.
ولی سیستم زمان بندی متغیر مثل اینه که موتور ماشین شما یک میل سوپاپ Race با بیشترین درجه رو داشته باشه ولی تو دور آرام مثل یک ماشین کاملا استاندارد رفتار کنه.
یعنی دیگه نه از ریپ زدن خبری هست نه از دور بالا و نه از مصرف سوخت زیاد. ولی هر چقدر دور موتور ماشینتون بیشتر بشه درجه ی باز بودن سوپاپ ها هم بیشتر میشه و قدرت هم به صورت تساعدی بالا میره.
این سیستم توی ماشین های دهه ی 90 که توی ایران وارد شدند فقط روی هوندا سیویک Si هست ولی با شدت کمتر. (موتور 1.6 با 130 اسب بخار)
روی ماشین های وارداتی جدید هم به صورت جزئی مشاهده میشه. یعنی قدرتی که با این سیستم به قدرت اصلی اضافه شده خیلی کم هستش.

منبع اصلیه تحقیق: ویکی پدیا