ECUچيست ؟

ECU که اختصار Electronic Control Unit می باشد, همانطور که از نامش پيداست واحد کنترل الکترونيکی برخی قطعات مهم ماشين از جمله موتور می باشد. اين واحد کنترل عملکردهای متعددی را در موتور و اجزاء ديگر ماشين عهده دار می باشد.
بحث و کاربرد ECU از سال 1990 شروع شد. تقريبا از زمانيکه استفاده از موتورهای انژکتوری رايج گرديد. بر خلاف سيستم موتورهای کاربراتوری که بطور سنتی مکانيکی بوده و ميزان سوخت براساس معيارهای تقريبا ثابت انجام می گرفت ,در ماشينهای انژکتوری وظيفه اصلی تنظيم سوخت و بررسی شرايط بر عهده ECU می باشد که موارد مختلف را از قبيل پاشش سوخت را بصورت متغيير و بر مبنای شرايط محيطی انجام می دهد.
در تمامی ماشينهای از اين ابزار در کنترل و مديريت قطعات اصلی پيشرانه ماشين ,بررسی وضعيت سوخت, احتراق, پاشش, برق قطعات, عملکرد کای و ... استفاده می گردد.

کد در راه اندازی ماشين :

در برخی ماشينهای از قبيل پژو 206 برنامه ريزی ECU با يک کد Unic انجام شده که در کارتی که به مالک اتوموبيل در زمان خريد ارائه شده,قيد گرديده است. اين کد دارای 4 رقم بوده که از حروف انگليسی A تا Z تشکيل می گردد.
در زمان شروع برنامه و استارت ماشين کد ثبت شده با کد سوئيچ مطابقت داده می شود و در صورت يکی بودن بارگزاری حافظه و روند فعاليت موتور و ساير اجزاء انجام می گردد. در صورت از دست رفتن کد بعضی از متخصصين می توانند کد را شکسته و ماشين را راه اندازی کنند.

واحد حافظه:


هر يک از ECU ها می بايست دارای حداقل يک واحد حافظه مستقل برای ذخيره سازی و ثبت اطلاعات باشند. نوع داده های ثبت شده مرتبط با کد ماشين, برنامه های ( MAPs ) مختلف پاشش سوخت, جداول فشار ,ارتفاع و ميزان رطوبت محيط مرتبط با ساختار جغرافيای محيط و غيره می باشند.
واحدهای حافظه می تواند از نوع EPROM يا ROM باشند. در نوع ROM حافظه قابل تغيير نبوده و برای برنامه ريزی مجدد نياز به تعويض حافظه می باشد. زانتيا بخاطر رده تکنولوژی آن از اين نوع حافظه برخوردار است و در صورت بروز عيبی يا نياز به تغيير در حافظه ( مثل چيپ تيونينگ ) می بايست حافظه جديد برنامه ريزی شده و در ECU نصب گردد که اين يکی از معايب اين ماشين می باشد.
در نوع حافظه های EPROM بجز مشکل سخت افزاری در تراشه حافظه ديگر نيازی به تعويض حافظه نمی باشد. برای تغييرات در برنامه های ثبتی حافظه ( مانند REMAP کردن ) از طريق دستگاه مرتبط با صرف زمانی در حد 10 دقيقه برنامه ريزی مجدد امکان پذير می باشد. ماشينهائی مانند پژو 206 از اين تکنولوژی برخوردار می باشند.

سنسورها :

يکی از اصلی ترين تجهيزات در اتوموبيلهای امروزی سنسورها می باشند. همانطور که از نام اين قطعات پيداست, اينها وسائلی مانند حسگرهستند که برای درک و دريافت حالات و اوضاع مختلف توسط ECU پردازش می شوند. اطلاعات سنسورها دارای طيف نستا وسيعی بوده و هريک برای نوع و عملکرد قسمت خاصی از سيستم ماشين طراحی و تعبيه شده اند.
همانطور که ذکر شد,سنسورها دارای وظائف متعددی می باشند که از آن قبيل تعيين ميزان هوا و اکسيژن, وضعيت فشار هوا, وضعيت فشار روغن و .... می باشد.
در واقع سنسورها چشم و گوشهای ECU بوده و ECU با کمک اطلاعات آنها می تواند کارکرد صحيح موتور را تثبيت نمايد.


چيپ تيونينگ :

امروزه يکی از رايج ترين تغييرات در تقويت موتورهای بنزينی و گازوئيلی استفاده از اين روش در بهبود عملکرد موتور و افزايش بازدهی و قدرت آن می باشد. تغييرات در برنامه ريزی ECU شامل تغيير در MAP ها, کاهش برخی از زمانهای پاسخگوئی و احضار( Respond time ), تغيير انحراف در TPS , تغييرات در زمان پاشش سوخت, افزايش فشار سوخت و ... می باشند.
ميزان افزايش بازدهی به نوع تيونيگ, نوع موتور و قطعات بکاررفته در موتور برای تقويت ( مثل ميل سوپاپ ) بستگی دارد. بطور مثال در موتورهای گازوئيلی که از توربو شارژر برخوردارند ميزان افزايش توان موتور( بر حسب اسب بخار ) خيلی بيش از موتورهای بنزينی معمولی يا بنزينی با توربو شارژر می باشد. ميزان افزايش توان موتور بطور تخمينی برای موتورهای گازوئيلی با توربو %30 افزايش , موتورهای بنزينی با توربو %25 افزايش , موتورهای بنزينی معمولی %10 افزايش را خواهند داشت. يکی ديگر از مزايای اين نوع افزايش گشتاور نيروی موتور می باشد. اين موضوع سبب افزايش راحتی کارکرد موتور در موارد تحت فشار از قبيل کارکرد در شيب های مثبت تند می گردد.
يکی از کمپانی های معتبر در زمينه Chip Tuning کمپانی انگليسی SuperChips می باشد که طيف وسيعی از اتوموبيلهای مختلف را پوشش می دهد. در ذيل نمونه مشخصات اين تيونينگ برای پژو 206
1600cc-16V ذکر گرديده است.


Peugeot 206
2003 onwards
Engine type : Non-Turbo Petrol
Engine size : 1587 cm3
Cylinders : 4
Original bhp : 110
Original nm : 149
BHP increase : 8



استاندارد کدهای خطا ( Fault Error Cods – EOBD :

EOBD اختصار European On-Board Diagnostics می باشد که يک استاندارد اروپائی برای تشخيص و عيب يابی در اتوموبيلهای امروزی بوده و از سال 2001 برای ماشينهای بنزينی و 2003 برای ديزلها بکار رفته است.
تمامی اتوموبيلها ئی که از اين استاندارد ( EOBD Standards ) دارای مشخصات استانداردی حتی در استانداردهای رنگ گزاری و ليبلينگ سيمها و کانکتورها می باشند. تمامی پينها در اين رابطها که متعلق به ECU می باشند از استانداردهای از قبيل ISO برخوردار هستند تنها تفاوت در ECU های مختلف اتوموبيلهای گوناگون, تعداد اين کانکتورها می باشد. مثلا در پژو 206 تعداد اين کانکتورها 3 عدد می باشد که در ماشينهای ديگر ممکن است 1 يا 2 عدد باشد.
در ماشينهای امروزی يک نشانگر وجود داشته که بيانگر بررسی خطاهای اتوموبيل می باشد. اين نشانگر Check Engine ناميده شده و در صورت بروز يکی از کدهای خطا, اين چراغ روشن گشته و راننده را متوجه می سازد. برای رفع عيب و خواندن کد خطای مربوطه می بايست به تعميرگاه مراجعه شود.
خود شما هم با داشتن جداول کدهای خطا می توانيد در محلی مانند تعميرگاه متوجه ايراد اتوموبيل خود گرديد.
همانطور که در اين قسمت ذکر شد EOBD در ابتدای امر يک استاندارد اروپائی بود. آمريکائی ها برای برخورداری از اين استاندارد OBDII را در برابر ارائه دادند. هردو استاندارد از بغير از برخی جزئيات در موارد کلی منطبق می باشند. همچنين نسل جديد EOBD در حال حاضر EOBDII می باشد که در بسياری از اتوموبيلهای امروزی بکار رفته است.
ساختار کلی EOBD کدها به اين شکل است که از 5 واحد ( Digit ) تشکيل می گردد. 3 Digit اول از سمت راست بيانگر نوع خطای مربوطه می باشد. در ذيل تعدادی از کدهای مربوطه با ذکر مورد مشکل ذکر گرديه است.

P0130 Ox Sensor Circuit Malfunction (Bank 1 Sensor 1)
P0131 Ox Sensor Circuit Low Voltage (Bank 1 Sensor 1)
P0132 Ox Sensor Circuit High Voltage (Bank 1 Sensor 1)
P0133 Ox Sensor Circuit Slow Response (Bank 1 Sensor 1)
P0134 Ox Sensor Circuit No Activity Detected (Bank 1 Sensor 1)
P0135 Ox Sensor Heater Circuit Malfunction (Bank 1 Sensor 1)
P0136 Ox Sensor Circuit Malfunction (Bank 1 Sensor 2)
P0137 Ox Sensor Circuit Low Voltage (Bank 1 Sensor 2)
P0138 Ox Sensor Circuit High Voltage (Bank 1 Sensor 2)
P0139 Ox Sensor Circuit Slow Response (Bank 1 Sensor 2)

در برخی از اتوموبيلها برخی از کدها بخاطر نوع قطعات و کارکرد وجود ندارند. برای مثال در بيشتر پژو 206 های امروزی ( تيپ 2 , 3 , 5 و 6 ) از اکسيژن سنسور پائين يا Sensor 2 استفاده نمی شود ( بدليل صرفه جوئی در زمان توليد خودرو توسط ايرانخوردرو ) بنابراين اين کد در اين ماشينها فعال نبوده و غير قابل استفاده می باشد و در زمان Diagnostic Test پارامترهای مرتبط با اين سنسور ( که معمولا تغييرات آن در زمان تست بصورت زياد و غير خطی می باشد) غير فعال می باشد مگر اينکه صاحب خودرو اقدام بنصب آن نموده باشد.
همچنين برخی از کمپانی ها مانند پژو از برخی کدها که در ماشينهای آنها کارائی نداشته بعنوان رزرو در تغييرات استفاده می کنند. براس مثال پژوهای 206 تيپ 5 توليدی 85 دارای يک Update در Map ها مرتبط با شرايط جوی و محيطی ايران می باشند که در ECU با کد PO550 مشخص می شود در صورتيکه در استاندارد اين کد برای فشار روغن جعبه فرمان تعيين شده است که چون در 206 بی مصرف بوده در اين مورد بکار رفته است.
بطور کلی در صورت وجود دستگاه Diagnostic Test شما می توانيد از ايراد ماشين خود مطلع شويد. من پيشنهاد می کنم کدهای خطا را از اينترنت دانلود کنيد و در صورتيکه ماشين شما برايتان خيلی اهميت دارد و برای جلوگيری از خطای تعميرکار( در ايران اکثر تعميرکاران از تحصيلات کافی در زمينع عيب يابی ECU و Fault Code برخوردار نمی باشند وبصورت تجربی و سنتی با مشکلات روبرو می شوند نه بصورت علمی ) می توانيد پرينت کدها را بهمراه داشته و در زمان Diag کد مربوطه را بررسی کنيد.