موتور بوسيله روغن موجود در کارتل روغنکاري مي شود روغن توسط پمپ از کارتل کشيده شده و به

تمام قطعاتي که حرکت نسبي دارند ارسال مي شوند روغن موتور که بين 4 تا 6 ليتر است توسط

اويل پمپ مکيده شده و پس از تصفيه بوسيله فيلتر با فشار معيني به مدار روغنکاري ارسال شده و

سپس به ياتاقانهاي اصلي و فرعي هدايت مي گردد

روغن رسيده به هر ياتاقان در سطح محور توزيع شده و مقداري از ان از سوراخ لنگ به محورهاي

لنگ ارسال گرديده و انها را روغنکاري مي کند محورهاي لنگ در حال چرخش روغنهاي خارج شده از

ياتاقان را به ديواره هاي سيلندر و زير پيستون مي پاشند که دو عمل ضمن ان صورت مي گيرد

ابتدا روغنکاري ديواره سيلندر و پيستون , سپس خنک کاري پيستون و سيلندر

روغن هاي برگشتي از ديواره سيلندر روي ياتاقان هاي اصلي , ميل سوپاپ , تايپت ها و دنده ميل

سوپاپ پاشيده شده و انها را روغنکاري مي کند

تايپت ها هيدروليکي بوسيله مدار اصلي روغن کاري مي شوند ميل اسبکها و دستگاه سوپاپ

بوسيله لوله روغن منشعب از مدار اصلي روغنکاري مي شوند

از مدار اصلي لوله نازکي روغن را به نشاندهنده فشار روغن انتقال مي دهد و يا اين عمل بوسيله

سيم بطريقه الکتريکي از مدار روغن فرمان مي گيرد

پس از اويل پمپ فيلتر تصفيه روغن قرار دارد که روغن تحت فشار را قبل از استفاده در ياتاقانها

تصفيه مي کند

روش هاي کنترل روغن ريزي


روغن ريزي ياتاقانها جلو و عقب ميل لنگ را بوسيله کاسه نمد کنترل مي کنند روي ميل لنگ و قبل

از ياتاقان ها عقب يک صفحه روغن برگردان وجود دارد که قطرش بيشتر از قطر ميل لنگ بوده و

روغنهاي رسيده را به کارتل باز مي گرداند

با وجود پيش بيني هاي لازم جهت جلوگيري از روغن ريزي معهذا نشتي کمي از دو انتهاي ميل لنگ

غير قابل جلوگيري مي باشد در صورت خرابي ياتاقانها و کاسه نمدها مقدار نشتي افزايش يافته

و در ياتاقان ها عقب روغن هاي نشت کرده به صفحه کلاچ نفوذ نموده و کار دستگاه کلاچ را مختل

مي نمايد

چگونه روغن موتور الوده مي شود

بيشترين علت الوده سازي روغن موتور احتراق ناقص است زيرا از طريق محفظه احتراق دوده و

پس مانده هاي سوخت ناقص وارد کارتل شده و با قطرات بخار اب ترکيب گرديده و مواد شيميايي

مضري بوجود مي اورد

اکثر مواد الوده ساز روغن در موقع سرد کار کردن موتور به کارتل نفوذ مي کند در هنگام گرم کار

کردن موتور اب حاصل از سوختن هيدروکربور بصورت بخار از اگزوز خارج شده و تقطير نمي شود

در اثناي فعل و انفعالات مواد خورنده اي مانند اسيد سولفورو توليد مي شود که همراه بخار اب

تقطير گرديده و وارد کارتل مي گردد عمل تقطير اب و اسيد سولفورو در موقعي شدت مي يابد

که درجه حرارت ديوراه سيلندر کمتر از 60 درجه سانتيگراد باشد اين مواد پس از تقطير به کارتل

ريخته و به علت سنگيني در کف ان قرار مي گيرد مواد رسوب کرده با کثافات و فلزات پوسيده و

ذرات ر ترکيب شده و در اثر گرماي محيط ترکيبات لجني چسبنده اي توليد مي کند که باعث

انسداد مجاري روغن مي گردد

از طرف ديگر در موتور سرد بنزين از ديواره هاي سيلندر به کارتل نفوذ و روغن موتور را رقيق

مي کند روغن رقيق شده نه تنها کيفيت روغنکاري مطلوبي ندارد بلکه مقدار نشتي و روغن ريزي

نيز افزايش مي يابد

مقدار تقطير اب و اسيد سولفورو ظرف چند دقيقه در هواي سرد برابر است با تقطير همان مقدار

اب و اسيد که در چندين ساعت در هواي گرم و شرايط عادي انجام گيرد

پمپ روغن يا اويل پمپ

در همه موتورها نيروي پمپ روغن از ميل سوپاپ تامين مي شود گاهي دندانه محرک روي محور

پمپ روغن قرار دارد و انتهاي ان نيز بصورت کوپلينگ ميل دلگو را بحرکت در مي اورد و گاهي دندانه

محرک روي محور دلکو قرار داشته و اويل پمپ بوسيله کوپلينگ از انتهاي محور دلکو نيرو مي گيرد

پمپ روغن دنده اي

اويل پمپ دنده اي رايج ترين پمپ روغن است که نيروي خود را از ميل سوپاپ دريافت مي کند در

پمپ دنده اي دو چرخ دندانه وجود دارد که با يکديگر درگير بوده و در محفظه داخلي پمپ گردش

مي کنند يکي از دو چرخ دندانه محرک است و بوسيله محور پمپ روغن مي گردد و ديگري متحرک

بوده و در روي محور ثابتي که در داخل بدنه پمپ قرار دارد حرکت مي کند

وقتي چرخ دندانه ها در داخل محفظه بسته پمپ حرکت چرخشي مي کنند در قسمتي از محفظه

حجم مرتبا افزايش پيدا کرده و فشار در انجا کاهش مي يابد در اين قسمتي که افزايش حجم ايجاد

مي شود لوله مکشي پمپ را قرار داده اند و در ان قسمتي که حجم به کوچکترين مقدار خود

مي رسد لوله فشاري يا خروجي را نصب مي کنند

بنابراين با چرخش دندانه ها روغن از کارتل مکيده شده و وارد فضاي داخلي پمپ مي شود سپس

با چرخش بدور دندانه ها به محفظه اي که داراي حجم کوچکي است هدايت گرديده و فشار ان

افزايش مي يابد روغن با همين فشار وارد مدار روغنکاري شده و به وظيفه خود عمل مي کند

پمپ روغن روتوري

پمپ روغن روتوري مانند پمپ دنده اي است تفاوت ان با نوع دنده اي در روتور خارجي ان است

روتور خارجي در محيط دندانه محرک واقع شده و بطور داخلي در ان شيارهايي ايجاد کرده اند

روتور خارجي بجاي چرخ دنده ديگر عمل مي کند مرکزهاي روتور خارجي و روتور داخلي رويهم

منطبق نيست و لذا روتور داخلي با محور اويل پمپ هم مرکز بوده و فقط حرکت دوراني مي کند

در صورتي که روتور خارجي داراي مرکز دوران خارج از مرکزي بوده و وقتي بوسيله روتور داخلي

به حرکت در مي ايد دو حرکت انجام مي دهد يکي حرکت دوراني و ديگري حرکت انتقالي

بنابراين هرگاه در جايي که حجم بزرگترين اندازه را پيدا مي کند سوراخي ايجاد کرده و به کارتل

وصل کنند روغن در اثر اختلاف فشار وارد پمپ مي شود و اگر سوراخ ديگري در تنگ ترين موضع

ايجاد شود روغن تحت فشار از ان مجرا به مدار روغنکاري ارسال مي شود

سوپاپ کنترل فشار روغن يا فشار شکن


پمپ روغن در اکثر مواقع بيش از نياز روغنکاري موتور روغن پمپ مي کند زيرا شدت جريان

روغن ارسالي بايد از شدت جريان روغن مصرفي زيادتر باشد تا در صورت بروز نشتي و يا افزايش

روغن ريزي در يک محل کمبود روغن در ياتاقانها اصلي بوجود نيايد

بنابراين در حالت نو بودن موتور و يا عدم عيب در مدار روغنکاري , فشار روغن بيشتر از حد مجاز

مي باشد لذا مدار روغنکاري را مجهز به سوپاپ کنترل فشار مي کنند

سوپاپ فشار وظيفه دارد فشار روغن مدار را همواره ثابت نگهداشته و در صورتي که فشار از حد

لازم تجاوز کند نيروي فنر سوپاپ خنثي گرديده و با حرکت پيستون به يک طرف مدار تحت فشار

به مدار ورودي ارتباط پيدا مي کند و فشار مدار ثابت مي شود

سوپاپ فشار را معمولا خارج از ساختمان اويل پمپ مي سازند تا در صورت نياز بتوان به سهولت

ان را بازديد کرده و يا مورد ازمايش قرار داد


منبع : www.khodroha.com