محمدرضا سعادت*
مكزیك چهارمین صادر کننده بزرگ خودرو در جهان است.
کالدرون، رئیس جمهور مکزیک درسالیان اخیر بارها اذعان داشته است که در حال حاضر مکزیک چهارمین صادرکننده اتومبیل در جهان محسوب میشود.
داده های مربوط به یورومانیتور در خصوص صادرات فوب خودرو این ادعا را از لحاظ ارزشی در سال 2012، مورد تأیید قرار می دهد، اما در خصوص حجم صادرات، کشور مکزیک در چه جایگاهی در جهان قرار دارد؟
درپاسخ به این سوال باید گفت كه از لحاظ حجم صادارت، کشور مکزیک رتبه ی هشتم را در رده بندی تولیدکنندگان بزرگ خودرو در جهان در سال 2011 به خود اختصاص داده است. به گزارش انجمن صنعت خودرو در مکزیک ، در سال 2011، نزدیک 2/2 میلیون خودرو از مکزیک صادر شد که معادل 85درصد از تولیدات این کشور بود.
همچنین به گفته ی این انجمن، کشور مکزیک در سه ماهه نخست سال 2012، 76/1 میلیون دستگاه خودرو صادر کرده است که این میزان 8/9درصد بیشتر از دوره ی زمانی مشابه در سال قبل است. انتظار می رود با توجه به افزایش تقاضا در بازار عمده ی خودروهای مکزیکی در مرز شمالی یعنی آمریکا، صادرات به این كشور در سال 2012، 15درصد افزایش یابد.
این در حالی است كه خودرو سازان اروپایی، منتقدانه كاهش تقاضا در این منطقه را اعلام کردند، یعنی فروش آنها تا ماه سپتامبر 8 درصد افت داشت – برای مثال، صادرات آلمان در 9 ماه نخست این سال، 2درصد کاهش داشت.
در خصوص دیگر بازیگران صنعت جهانی خودرو باید گفت كه کره ای ها هم اكنون در حال کسب بازار اروپا هستند (فروش خودرو های سواری با برند کرهای تا ماه سپتامبر، 12درصد افزایش یافت)، خودرو سازان كرهای برای تولید در کشورهای جمهوری چک و اسلواکی سرمایه گذاری زیادی کرده اند و در نتیجه، صادرات جهانی خودرو های كره ای نسبت به سال گذشته از ماه ژانویه تا سپتامبر، 3درصد افزایش داشت.
بنابراین با در نظر گرفتن 5 کشور صادرکننده برتر خودرو از لحاظ ارزش صادرات – آلمان، ژاپن، آمریکا، مکزیک و کره ی جنوبی – در حال حاضر، مکزیک تنها عقب تر از ژاپن، آلمان و کره از لحاظ حجم صادرات قرار دارد. در میان دیگر تولیدکنندگان بزرگ اتومبیل، فرانسه، 3/2 میلیون خودرو سواری و تجاری در سال 2011 تولید کرد، اما انتظار کاهشی دورقمی در تولیدات سال 2012 این كشور میرود كه علت آن كاهش در تقاضای خودرو هم در داخل فرانسه و هم در بیشتر نقاط اروپا است.
به منظور غلبه بر حجم صادرات مکزیک، فرانسه باید 90درصد از تولیداتش را صادر کند که مسلماً قادر به چنین کاری نخواهد بود. تولیدات خودرویی در کانادا بالغ بر 3/2 میلیون دستگاه در سال 2012، است اما همانند فرانسه، این کشور باید 90درصد از حجم تولیداتش را صادر نماید تا در رتبه ای بالاتر از مکزیک قرار گیرد.
خودرو سازان چینی نیز همچنان حجم کمی از خودروهای تولیدیشان را صادر میکند (چیزی در حدود 18 میلیون خودرو در سال 2011 در چین تولید شد) بنابراین میتوان با نظر کالدرون، رئیس جمهور مکزیک، موافق بود که مکزیک حقیقتاً چهارمین صادرکننده بزرگ اتومبیل در جهان است.
دستیابی مكزیك به این جایگاه و اینكه هم اكنون بزرگترین صادرکننده آمریکای لاتین در صنعت خودرو محسوب می شود و 1/73درصد سهم صادرات را از لحاظ ارزشی در منطقه در سال 2012 به خود اختصاص داده است نشان از برنامه منسجم و روشن سیاستمداران این كشور برای صنایع تولیدی این كشور است.
نگاه مثبت به بخش خصوصی، توسعه و بهبود روز افزون فضای كسب و كار، ارائه مشوق های انگیزش بخش برای سرمایه گزاران بخش خصوصی و سرمایه گزاران خارجی و ... سبب شده است تا صنعت این كشور دچار تحولات اساسی شده و همانطور كه اشاره شد به عنوان نمونه در صنعت خودرو سازی به جایگاه چهارم جهانی در صادرات خودرو تبدیل شود. به نظر میرسد دولت آینده كه با شعار تدبیر و امید آمده است، نیازمند استفاده از تجارب كشورهایی همچون مكزیك است تا بتواند تدبیری نو برای صنایع كشور بیاندیشد.
*عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی