مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ
با بروز سرما و فرا رسیدن فصل یخبندان، از جمله مواردی که بسیاری از مالکان خودروها با آن درگیر میشوند اضافه کردن ضدیخ به سیستم خنک کننده موتور است، مادهای که به تایید و تاکید کارشناسان، باید برای تمام فصلها و در کلیه شرایط آب و هوایی مورد استفاده قرار گیرد زیرا نه تنها از یخزدگی جلوگیری میکند بلکه دمای جوشش آب را نیز بالاتر برده و در نهایت از ایجاد خوردگی و زنگ زدگی در موتور هم ممانعت میکند.

تقریبا ماده اصلی تشکیل دهنده تمام ضدیخهای موجود در بازار، "مونو اتیلن گلایکول" موسوم به MEGاست که عضوی بیرنگ و بیبو از خانواده الکلها به حساب میآید اما شیرین بوده و علاوه بر ضدیخ در مواد بهداشتی، جلا دهنده ها و ضدعفونی کنندهه ا کاربرد دارد. همین طعم شیرین "مونو اتیلن گلایکول"، بیتوجهی بزرگسالان و کنجکاوی کودکان از دلایل اصلی مسمومیت خوراکی با ضدیخ محسوب میشوند.

این ماده پس از خورده شدن، به سرعت از راه دستگاه گوارش جذب گردیده و در زمانی بین یک تا چهار ساعت، مقدار آن در خون شخص، به بالاترین میزان ممکن میرسد. در این حالت "مونو اتیلن گلایکول" با تبدیل شدن به ترکیباتی سمی در کبد و کلیهها، موجب آسیب به ریه ها، کلیه ها و قلب میشود ضمن اینکه دفع الکل و ترکیبات ناشی از آن، فقط توسط کلیه ها انجام میگردد. مسموميت ناشی از ضدیخ در كودكان شايعتر است و مصرف آن موجب دپرسيون CNS، سمی شدن كليهها (بهدليل وجود اگزالات و تشكيل اگزالات كلسيم) و اسيدوز متابوليک (به علت وجود گليكوليک يا لاكتيک اسيد) میشود، بهترين راه تشخيص آن نيز وجود كريستالهای اگزالات كلسيم در ادرار است.

مسمومیت مورد بحث سه مرحله بالینی به دنبال دارد که شدت و ضعف هر کدام متفاوت است:

1. ضعیف شدن سیستم عصبی که معمولا دو تا سه ساعت پس از مصرف آغاز شده و فرد دچار حالتی همانند مستی، اختلال کلامی و عدم تعادل میگردد با این تفاوت که بوی اتانول (الکل مشروبات الکلی) در بازدم او به مشام نمیرسد. توهم، تشنج، کما و مرگ ممکن است در همین مرحله اول اتفاق بیفتد.

2. با درگیری قلب و ریه بعد از 12 تا 24 ساعت از خوردن این ماده، مرحله دوم همراه با تپش قلب، تندی تنفس و افزایش فشار خون بوقوع می پیوندد.

3. در مرحله سوم که بین 24 تا 72 ساعت زمان میبرد، نارسایی کلیوی با درد پهلو نمود یافته و در صورت عدم رسیدگی به آسیب منجر میگردد.

در مواجه با فرد مشکوک به نوشیدن "مونو اتیلن گلایکول"، باید بلافاصله اورژانس را خبر کرد و قبل رسیدن کمک، به دلیل افت هوشیاری، او را به پهلو خواباند تا در صورت بروز تهوع، مجرای تنفسی شخص مسدود نگردد. در کل درمان این نوع مسمومیت با خوراندن اتانول به بیمار انجام میشود زیرا کبد در رقابت الکل اتانول با الکل گلایکول، اتانول را بجای گلایکول سوزانده و بدن فرصت پیدا میکند تا اتیلن گلایکول را قبل از سوختن در کبد و تولید مواد سمی دفع کند.

در درمان مسموميت با ضديخ، مهمترين اقدام تجويز این الکل با دوز اوليه g/kg6/0 و انفوزيون آن با دوز 10 گرم در هر ساعت است كه موجب درگير كردن آنزيم الكل دهيدروژناز میشود. جهت برطرف نمودن اسيدوز، تجويز بیكربنات و جهت برطرف شدن اسپاسمهای عضلانی، تزریق وريدی كلسيم ضروری خواهد بود.

در موارد حاد و برای دفع فوری گلایکول و جلوگیری از عوارض آن در بدن، بیمار به صورت اورژانسی و اضطراری مورد دیالیز قرار میگیرد.
گردآوری و نوشته: واحد توزیع مویرگی